Niemcy na zamku w Będzinie

Czasy okupacji Będzina

Niemieccy żołnierze na zamku w Będzinie Grupa niemieckich żołnierzy i miejscowa ludność

Aresztowania, pobicia, konfiskaty majątków oraz pierwsze egzekucje stały się codziennością okresu okupacji Będzina. Symbolem dla Żydów mieszkających w Będzinie stało się zniszczenie synagogi. Stało to się w sobotę wieczorem z 8 na 9 września około godziny siódmej. Na niebie pokazała się wielką łuna. Hitlerowcy podpalili synagogę w Będzinie. Zajęły się od niej okoliczne domy. Pożar trwał dwadzieścia godzin, a żołnierze Wehrmachtu i SS otoczyli dzielnicę żydowską, oraz uniemożliwili ugaszenie pożaru. Spłonęło wówczas pięćdziesiąt budynków i zginęło około czterdziestu czterech Żydów, w tym większość rozstrzelana (trzydziestu) za rzekome podpalenie miasta. Jak okazało się, była to akcja planowana gdyż w tym samym dniu podpalono świątynię żydowska w Sosnowcu przy ulicy Dekerta 16, a dzień wcześniej w Katowicach.

(wg jews.w.interia.pl)

Informacje ogólne

Będzin od wieków posiadał znaczną społeczność żydowską. Tereny podzam­cza i zamku „dolnego”, głównie od połowy dziewiętnastego wieku, zasiedlali będzińscy Żydzi. Budowano na całym terenie budynki od bardzo solidnych, do prowizorycznych. Zabudowania mniej solidne zasiedlała przeważnie „biedota” żydowska. Kres tej zabudowie przynosi administracja niemiecka po zajęciu Będzina 4 września 1939 roku.

Już w pierwszych dniach okupacji hitlerowcy podpalają okazałą synagogę z osiemnastego wieku, a także domy na podzamczu i tworzą w tej części miasta „getto żydowskie”. W 1942 roku Niemcy przystępują do likwidacji getta rozbierając do fundamentów domy zniszczone i spalone na początku wojny. Rozebrano również budynki, które jeszcze przetrwały na podzamczu i na terenie zamku „dolnego”. Do rozbiórki domów i ruin zmuszają będzińską ludność żydowską.

Po odzyskaniu niepodległości z inicjatywy działaczy skupionych w Towa­rzystwie Opieki nad Górą Zamkową i późniejszych działań, teren wokół zamku przeznaczono na park i badania archeologiczne.

(wg Włodzimierz Błaszczyk: „Będzin przez wieki”.)

SS-man na Górze Zamkowej i będzińska panorama w tle
Wersja mobilna Niemcy w Będzinie